STORANDY
DE ACHTERNAAM

HABERNICKEL

„Van 'haver' en 'nikkel' — maar het gaat over een gierigaard”

Familiewapen van de achternaam HABERNICKEL

Mijn achternaam betekent zoiets als 'graankruimeldief' — mijn voorouders waren blijkbaar bekend als gierig!

De betekenis van de achternaam HABERNICKEL

Habernickel is vermoedelijk een spotnaam voor iemand die gierig of zuinig was — letterlijk iemand die zelfs op een 'haverkorrel' (nikkel/korrel) beknibbelde. Het is opgebouwd uit het Duitse 'Haber/Hafer' (haver) en een verkleinvorm die verwijst naar een kleine hoeveelheid graan of geld.

OORSPRONG
bijnaam (spotnaam voor karaktereigenschap)
PERIODE
laat-middeleeuws (13e-15e eeuw)
REGIO
Duitsland/Oostenrijk (met name Beieren, Saksen en Bohemen)
VERSPREIDING
Vandaag vooral te vinden in Duitsland en Oostenrijk, met kleinere aantallen in de VS door 19e-eeuwse emigratie.

Het familiewapen van HABERNICKEL

„Haver draagt, Nikolaas beschermt”

Doorsneden van goud en sinopel; in het schildhoofd drie groene haverhalmen komend uit de deellijn, in de voet een gouden zespuntige ster geplaatst op het groene veld.

De naam Habernickel is ontstaan in de Duitstalige gebieden van Beieren en Oostenrijk, uit de samenvoeging van twee heel verschillende elementen: "Haber", verwijzend naar haver (Duits: Hafer), het gewas dat de boer verbouwde of waarnaar zijn akker genoemd werd, en "Nickel", de volkse verkorting van Nikolaus. In de middeleeuwen droegen zoveel mannen de voornaam Nikolaus dat men, om verwarring te vermijden, een tweede aanduiding toevoegde: zo werd de haverboer met de voornaam Nikolaus tot Habernickel. In die samenvoeging leeft nog altijd het beeld van een man die met beide handen in de aarde stond en tegelijk de bescherming droeg van een geliefde heilige — twee werelden, één naam, generaties lang doorgegeven.

Het schild is doorsneden van goud en sinopel (groen), een heldere tweedeling die de twee wortels van de naam zichtbaar maakt. In het schildhoofd groeien drie groene haverhalmen, komend uit de deellijn: dit is "Haber" zelf, de haver die de familie verbouwde en waarnaar zij genoemd werd, gevat in het element dat naar de aarde en de oogst verwijst. In de voet, op het groene veld, staat een gouden zespuntige ster: dit staat voor Nikolaus, wiens verering in de middeleeuwen wijdverspreid was en wiens naam als een licht — verbeeld door het goud van de ster — over het gewone boerenleven scheen. De helm boven het schild draagt een gewrongen haverschoof tussen twee gekruiste zilveren staven, verwijzend naar de bisschopsstaf van Sint-Nicolaas, zodat oogst en beschermheilige ook boven het schild verenigd blijven. Het devies "Haver draagt, Nikolaas beschermt" vat de kern van de naam samen: het werk van de handen en de bescherming van het geloof, samen de fundering van een familie die eeuwenlang standhield op haar eigen grond.

Wist u dit? Namen als 'Habernickel' behoren tot een groep Duitse achternamen die letterlijk iemands vrekkigheid becommentarieerden — vergelijkbaar met het Nederlandse 'Vrek' of 'Karig'.

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
Het volledige verhaal van HABERNICKEL?

PDF-rapport (12 hoofdstukken) + geanimeerde familievideo — binnen 48 uur per e-mail.

Bestel voor 47€ →