GREIJDANUS
„Friese boerennaam, genoemd naar een grijze man op de heide”
Mijn naam Greijdanus verwijst waarschijnlijk naar voorouders die bij het grasland woonden – met een geleerd Latijns randje!
De betekenis van de achternaam GREIJDANUS
Greijdanus is een verlatinisering van het Friese/Groningse 'Greydanus', afgeleid van 'greide' (grasland, weide) of van een bijnaam verbonden aan 'grijs' (grauw, oud). Waarschijnlijk duidde het oorspronkelijk op iemand die op of bij grasland ('greide') woonde, met een geleerde Latijnse '-us' toevoeging zoals gebruikelijk bij predikanten en geleerden in de 17e-18e eeuw.
Het familiewapen van GREIJDANUS
„Gegroeid uit de greide”
In het groen een golvende zilveren dwarsbalk, vergezeld boven van een grazend zilveren lam op een grasheuveltje en beneden van drie gouden klavertjes.
De naam Greijdanus is ontstaan in Friesland, waar hij zijn wortels heeft in het woord "greide" of "greid" — het Friese woord voor weide of grasland. Toen na de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 vaste achternamen verplicht werden, kozen veel Friese families een naam die verwees naar hun woonplaats of het land waarmee zij vergroeid waren; voor de eerste dragers van de naam Greijdanus was dat kennelijk een stuk vet grasland, zoals er in het waterrijke Friese landschap zovele lagen. De Latijnse "-us"-uitgang, gebruikelijk bij de verlatijnsing van Friese namen in die periode, gaf de eenvoudige plaatsaanduiding een deftiger, blijvender vorm — een naam die generatie na generatie zou worden doorgegeven, ver buiten de provincie en zelfs over de oceaan naar Amerika en Canada.
Het schild is daarom groen (vert), de kleur van de greide zelf, het grasland waaraan de naam zijn oorsprong ontleent. De golvende zilveren dwarsbalk verbeeldt de sloot of waterloop die in Friesland elk weideperceel doorsnijdt en die het land zijn vochtige, vruchtbare karakter gaf. Het grazende zilveren lam, rustend op een klein grasheuveltje, staat voor het vee dat op deze weiden werd gehouden en voor de rust en vruchtbaarheid van het boerenbestaan waaruit de familie voortkwam. De drie gouden klavertjes, ten slotte, verwijzen naar de rijke begroeiing van de greide en symboliseren tegelijk geluk en groei door de generaties heen. De wapenspreuk "Gegroeid uit de greide" vat deze oorsprong samen: een familie die, letterlijk en figuurlijk, is opgegroeid uit het Friese grasland en daaraan haar naam en haar veerkracht ontleent.
De geschiedenis van de naam GREIJDANUS
De achternaam Greijdanus vindt zijn oorsprong in Friesland, een provincie in het noorden van Nederland die bekend staat voor zijn eigen taal en cultuur, en waar veel achternamen een sterk regionaal karakter hebben. De naam behoort tot een groep Friese familienamen die eindigen op "-us", een Latijnse of verlatijnste uitgang die vaak werd toegevoegd tijdens de periode dat achternamen verplicht werden, met name na de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 onder Napoleontisch bestuur. Etymologisch wordt aangenomen dat de naam is afgeleid van een plaatsnaam, boerderijnaam of terreinaanduiding, mogelijk gerelateerd aan het Friese woord "greide" of "greid", wat weide of grasland betekent. Dit zou erop wijzen dat de oorspronkelijke drager van de naam afkomstig was van of woonachtig was bij een weidegebied, wat in het overwegend agrarische Friesland een veelvoorkomende basis vormde voor familienamen.
De geschiedenis van de naam Greijdanus is nauw verbonden met de Friese samenleving, waarin het gebruik van vaste achternamen relatief laat op gang kwam in vergelijking met andere delen van Nederland. Voor de negentiende eeuw gebruikten veel Friese families patroniemen, waarbij de naam van de vader als achternaam diende en per generatie veranderde. Bij de invoering van de verplichte burgerlijke registratie kozen families zoals de Greijdanussen vaak namen die verwezen naar hun woonplaats, beroep of landschapskenmerken, wat de link met "greide" verklaart. De naam is door de eeuwen heen relatief zeldzaam gebleven en wordt tegenwoordig nog steeds vooral aangetroffen in Friesland en aangrenzende gebieden, al hebben migratie en emigratie, onder andere naar de Verenigde Staten en Canada in de negentiende en twintigste eeuw, ervoor gezorgd dat de naam ook daarbuiten voorkomt. Enkele dragers van de naam hebben zich onderschei