GILLIS
„Gillis: patroniem naar de heilige Egidius, beschermheilige van gehandicapten”
Mijn achternaam Gillis gaat terug op een middeleeuwse heilige die in geitenvellen rondliep!
De betekenis van de achternaam GILLIS
Gillis is een verbastering van de voornaam Egidius (via Gilis/Gillis), een populaire heiligennaam in de middeleeuwen. De naam betekent letterlijk 'zoon van Gillis', verwijzend naar de vader die zo heette.
Het familiewapen van GILLIS
„Eenvoud draagt de naam”
In azuur een opspringend geitje van zilver, staande op een groene heuvel in de voet, vergezeld van een staande pelgrimsstaf van goud schuinlinks geplaatst achter het dier.
De naam Gillis gaat terug op de voornaam Aegidius, afgeleid van het Griekse "aigidion", wat "jong geitje" betekent. Deze naam werd in de middeleeuwen wijdverspreid dankzij de heilige Aegidius, een kluizenaar uit de zevende eeuw die in de overlevering in de eenzaamheid van Zuid-Frankrijk leefde, gezelschap gehouden door een hinde. Vanaf de vijftiende en zestiende eeuw, toen vaste achternamen verplicht werden, gaven zonen in de Lage Landen de voornaam van hun vader door als familienaam — zo ontstond uit de populaire doopnaam Gillis een geslacht dat zich verspreidde over Vlaanderen, Nederland en ver daarbuiten.
Het schild toont een opspringend geitje van zilver, de directe verwijzing naar de betekenis van "aigidion" en daarmee een sprekend wapen dat de naam zelf verbeeldt. Het dier staat op een groene heuvel, een teken van de afgezonderde wildernis waarin de heilige Aegidius zijn kluizenaarsleven leidde. De gouden pelgrimsstaf, schuinlinks geplaatst achter het geitje, verwijst naar het kluizenaarschap en de pelgrimstochten die de verering van de heilige door West-Europa droegen — hij staat voor de weg die de naam zelf aflegde, van Griekse oorsprong via een heiligenleven tot een familienaam in kerkregisters en gilden. Het azuurblauwe veld symboliseert trouw en standvastigheid door de eeuwen heen, en de wapenspreuk "Eenvoud draagt de naam" eert de bescheiden herkomst van de naamdragers — ambachtslieden en handelaars — die met sobere waardigheid hun naam hebben doorgegeven aan volgende generaties.
De geschiedenis van de naam GILLIS
De achternaam Gillis vindt zijn oorsprong in de voornaam Gillis, de Nederlandse variant van Aegidius, een naam die teruggaat op het Griekse "aigidion", wat "jong geitje" betekent. Deze naam werd bekend door de heilige Aegidius, een kluizenaar uit de zevende eeuw die volgens de legende in Zuid-Frankrijk leefde en wiens verering zich vanaf de middeleeuwen over West-Europa verspreidde. In de Lage Landen werd Aegidius verbasterd tot Gillis, en deze voornaam groeide uit tot een van de populairste doopnamen in de Nederlanden gedurende de middeleeuwen. Zoals gebruikelijk in die tijd, ontstond de achternaam doordat kinderen de voornaam van hun vader als familienaam gingen dragen, een proces dat vooral vanaf de vijftiende en zestiende eeuw plaatsvond toen vaste achternamen wettelijk verplicht werden gesteld.
Geografisch gezien komt de naam Gillis vooral veel voor in Vlaanderen en Nederland, met concentraties in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Antwerpen. De naam verspreidde zich ook naar Franstalige gebieden, waar varianten als Gilles en Gilis ontstonden, evenals naar Engeland, waar de naam Giles werd. Historisch gezien behoorden dragers van deze naam tot verschillende sociale lagen, van ambachtslieden tot handelaars, en de naam is door de eeuwen heen terug te vinden in kerkregisters, gilden en stedelijke archieven. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is de wijdverspreide populariteit van de onderliggende heiligencultus, waardoor Gillis niet alleen in de Lage Landen maar in vrijwel heel katholiek Europa in verschillende vormen als voornaam en later als achternaam terug te vinden is. Vandaag de dag blijft Gillis een veelvoorkomende achternaam in België en Nederland, en is de naam via emigratie ook terechtgekomen in landen als de Verenigde Staten en Zuid-Afrika.