DOLEWEERD
„Genoemd naar een lage, drassige plek in het weer”
Mijn achternaam komt van een drassig stukje land bij een rivier - ik ben letterlijk uit de klei getrokken.
De betekenis van de achternaam DOLEWEERD
Doleweerd is een plaatsnaamgebonden achternaam: 'dole' verwijst naar een laaggelegen of drassig stuk grond (verwant aan 'dal'), en 'weerd' (ook 'werd' of 'ward') betekent begroeid, drooggelegd land aan water, vaak een stroomrug of uiterwaard. Samen duidt het op een boerderij of hofstede op een lage, vochtige landtong bij een rivier of beek, waar de eerste drager vandaan kwam of woonde.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier DOLEWEERD bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier DOLEWEERD →De geschiedenis van de naam DOLEWEERD
De achternaam Doleweerd is een zeldzame Nederlandse familienaam die vermoedelijk teruggaat op een toponiem, oftewel een plaatsaanduiding. Het element "weerd" komt veelvuldig voor in Nederlandse plaatsnamen en verwijst doorgaans naar een laaggelegen stuk land aan een rivier of waterloop, vaak een uiterwaard of eilandje dat bij hoog water onder kon lopen. Het eerste deel, "Dole", zou kunnen samenhangen met een streeknaam, een waternaam of een verbastering van een ouder woord, mogelijk verwant aan "dal" of een lokale benaming voor een laagte in het landschap. Namen die eindigen op "-weerd" ontstonden vaak doordat een familie woonachtig was bij of afkomstig was van een specifiek stuk uiterwaardland, en de naam van die locatie werd overgenomen als achternaam toen in de vroegmoderne tijd familienamen verplicht werden, met name na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1811.
Geografisch wordt de naam Doleweerd voornamelijk aangetroffen in het rivierengebied van Nederland, met name in de provincies Gelderland en Utrecht, regio's die van oudsher rijk zijn aan riviernamen en uiterwaarden langs de Rijn, Waal en IJssel. De historische betekenis van de naam is beperkt gedocumenteerd, wat past bij het karakter van een lokale, aan een klein gebied gebonden familienaam