COLLEWIJN
„Naam met een verhaal uit het middeleeuwse Holland”
Mijn achternaam Collewijn draagt eeuwenoude sporen van een Germaanse voornaam met zich mee!
De betekenis van de achternaam COLLEWIJN
Collewijn is vermoedelijk een verbastering van een oude voornaam of plaatsnaam waarin 'wijn' verwijst naar een woonplaats of 'vriend/beschermer' (zoals in Germaanse namen als 'Boudewijn'). Het eerste deel 'Colle' kan teruggaan op een verkorting van namen als Nicolaas (Kol, Colle) of op een lokale aanduiding.
Het familiewapen van COLLEWIJN
„Geworteld, groeiend, getrouw”
Doorsneden van zilver en groen; in het groene schildvoetstuk een gouden heuvel waarop een gouden wijnstok met drie druiventrossen opklimt, in het zilveren schildhoofd een gouden ster.
De naam Collewijn is zeldzaam en haar herkomst niet met zekerheid vastgesteld, maar taalkundig onderzoek wijst in een consistente richting: het eerste deel, "Colle", gaat vermoedelijk terug op een verkorte vorm van de voornaam Nicolaas, zoals die in de middeleeuwse Lage Landen veelvuldig voorkwam en aanleiding gaf tot namen als Cole en Colen; het tweede deel, "wijn", wordt in verband gebracht met het Germaanse naambestanddeel "win" (vriend, beschermer), maar ook, en dat is voor dit wapen leidend, met wijngaard of wingerd — en "kolle" kan bovendien duiden op een heuvel of glooiing. Zo ontstaat het beeld van een naam die letterlijk spreekt van een heuvel met een wijngaard: een plek van groei, verbouw en generatieslange zorg, gedragen door een familie die zich vanaf de zestiende en zeventiende eeuw vooral in Zuid-Holland vestigde.
Het schild is doorsneden van zilver en groen, waarbij het zilver de open lucht boven het land verbeeldt en het groen de vruchtbare grond waaruit alles opgroeit. Op die groene grond rijst een gouden heuvel — de "colle" uit de naam — en daarop klimt een gouden wijnstok met drie druiventrossen: de "wijn" die de familie letterlijk in haar naam draagt, een beeld van geduldige groei, oogst en overvloed die pas na jaren rijpt. In het zilveren schildhoofd staat een gouden ster, verwijzend naar Nicolaas, de voornaam waaruit "Colle" vermoedelijk is verkort — een licht dat de herkomst van de naam markeert en de familie als het ware de weg wijst. Boven het schild draagt een stalen kanteelhelm een wrong van zilver en groen, bekroond door drie gouden wijnbladeren die de wijnstok van het schild herhalen als een kleine kroon van groei. De spreuk "Geworteld, groeiend, getrouw" vat de kern van dit nieuw ontworpen wapen samen: een familie die, als de wijnstok op haar heuvel, generatie na generatie wortelt, groeit en trouw blijft aan haar oorsprong.
De geschiedenis van de naam COLLEWIJN
De achternaam Collewijn is een zeldzame Nederlandse familienaam waarvan de exacte oorsprong niet met absolute zekerheid is vastgesteld, maar die vermoedelijk teruggaat op een patroniem of een plaatsnaam. Het eerste deel, "Colle", wordt door naamkundigen vaak in verband gebracht met een verkorte of verbasterde vorm van de voornaam Nicolaas, die in de middeleeuwen veelvuldig voorkwam in de Lage Landen en aanleiding gaf tot talrijke familienamen zoals Cole, Colen en Nicolai. Het tweede bestanddeel, "wijn", is een veelvoorkomend element in Nederlandse achternamen en kan verwijzen naar een persoonsnaam-uitgang die oorspronkelijk verbonden was met Germaanse namen als Wijnand of Winand, waarin het bestanddeel "win" (vriend, beschermer) een rol speelt. De combinatie Collewijn zou dus kunnen duiden op "zoon of nakomeling van Colle-wijn", een samengestelde persoonsnaam, hoewel ook een geografische herkomst, bijvoorbeeld verwijzend naar een verdwenen toponiem met de elementen "kolle" (heuvel of glooiing) en "wijn" (wijngaard of wingerd), niet valt uit te sluiten.
Historisch gezien wordt de naam Collewijn vooral aangetroffen in Nederland, met een concentratie in de westelijke provincies zoals Zuid-Holland, waar familienamen zich vanaf de zestiende en zeventiende eeuw geleidelijk vastlegden, mede als gevolg van kerkelijke doopregisters en later de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1
