BRANDISZ
„Vernoemd naar een plek genaamd Brandiz of Brandeis”
Mijn achternaam Brandisz voert terug naar een plek in het oude Bohemen — met een Poolse twist.
De betekenis van de achternaam BRANDISZ
Brandisz lijkt een verhaspelde of verlatijnste/verpoolste schrijfwijze te zijn van namen als Brandeis of Brandis, oorspronkelijk verwijzend naar een plaatsnaam in Centraal-Europa (Bohemen/Moravië, nu Tsjechië). De naam gaf aan dat iemands voorouder afkomstig was uit of verbonden was met die plek.
Het familiewapen van BRANDISZ
„Uit vuur, nieuw land”
Van keel en sinopel doorsneden bij een golvende lijn, boven een gouden vlam oprijzend uit de deellijn, beneden een zilveren golvende rivier; op het schild een stalen toernooihelm met wrong en dekkleden van keel en sinopel, gevoerd van goud, getopt met een gouden vlam tussen twee sinopel dennentakken.
De naam Brandisz voert terug naar Midden-Europa, naar plaatsen als Brandeis en het Tsjechische Brandýs nad Labem, gelegen aan de rivier de Elbe. De uitgang "-isz" verraadt een Hongaarse of Poolse verbastering van deze oorspronkelijk Duits-Boheemse plaatsnaam, en wijst op families die ooit vanuit Bohemen of de Duitstalige grensstreken oostwaarts trokken, hun herkomstnaam meenemend als enige tastbare band met de plek van vertrek. Dieper nog reikt de naam terug naar het Oudhoogduitse woord "brand": vuur, en meer specifiek het vuur waarmee middeleeuwse ontginners bossen rooiden om nieuw akkerland te winnen. Wie deze naam als eerste droeg, was hoogstwaarschijnlijk zo iemand: een ontginner die met vuur en vastberadenheid ruwe grond omvormde tot bewoonbaar land, en wiens nakomelingen die daad in hun naam zijn blijven dragen, van generatie op generatie, van Bohemen tot ver daarbuiten.
Het schild is doorsneden door een golvende lijn die twee werelden verbeeldt: boven, op het rode veld (keel), rijst een gouden vlam op — de "brand" zelf, het vuur waarmee bos werd gerooid en waarmee de naam ontstond. Beneden, op het groene veld (sinopel), stroomt een zilveren golvende rivier, die verwijst naar de Elbe bij Brandýs nad Labem, de plaats van herkomst en het water dat leven bracht aan het nieuw ontgonnen land. De golvende deellijn zelf draagt een dubbele betekenis: zij is zowel rivier als opstijgende rook, het punt waar vuur en water, verwoesting en vruchtbaarheid, elkaar raken. Boven het schild siert een stalen toernooiershelm het geheel, zoals bij burgerlijke wapens gepast is, met dekkleden in de kleuren van het schild en een helmteken dat de gouden vlam herneemt tussen twee groene dennentakken — het nieuwe leven dat na het vuur weer opschiet uit de aarde. De spreuk "Uit vuur, nieuw land" vat deze hele geschiedenis samen: het besef dat wat verwoest lijkt, in de handen van vastberaden mensen de grondslag wordt voor iets blijvends. Dit wapen is een nieuw ontworpen familiewapen, geworteld in de heraldische traditie en in de ware betekenis van de naam Brandisz, niet een historisch overgeleverd wapen.
De geschiedenis van de naam BRANDISZ
De achternaam "Brandisz" heeft vermoedelijk zijn wortels in Midden-Europa en wordt in verband gebracht met de plaatsnaam Brandeis (in het Duits) of Brandýs (in het Tsjechisch), verwijzend naar meerdere steden en dorpen in het huidige Tsjechië, waaronder Brandýs nad Labem. De naamsvorm met de uitgang "-isz" wijst op een verhongaarsing of verpoolsing van de oorspronkelijke Duitse of Tsjechische naam, wat suggereert dat families met deze naam zich op enig moment vanuit Bohemen of aangrenzende Duitstalige gebieden hebben verspreid naar Hongarije, Polen of omliggende regio's. Etymologisch zou de naam kunnen teruggaan op het Oudhoogduitse element "brand", dat verwijst naar vuur, ontginning door verbranding van bos, of een verschroeide plek in het landsch