BORKENOOGEN
„Ogen als schors: een bijnaam voor een doordringende blik”
Mijn achternaam betekent zoiets als 'schorsogen' — blijkbaar hadden mijn voorouders een indringende blik!
De betekenis van de achternaam BORKENOOGEN
'Borkenoogen' lijkt samengesteld uit 'borken' (schors, verwant aan het Duitse 'Borke') en 'oogen' (ogen), en verwijst waarschijnlijk naar iemand met ruwe, gegroefde of doordringende ogen — vergelijkbaar met de textuur van boomschors. Het is hoogstwaarschijnlijk een bijnaam die later als achternaam is blijven hangen.
Het familiewapen van BORKENOOGEN
„Hoog en waakzaam”
Doorsneden van sinopel en zilver; in het schildhoofd drie stukken boomschors van zilver naast elkaar geplaatst, en uit de deellijn een heuvel van sinopel oprijzend, waarop een stralend oog van goud.
De naam Borkenoogen is zeldzaam en niet met zekerheid tot één oorsprong te herleiden, maar de taal zelf wijst een pad: "Borken" verwijst naar de schors van de boom — het Nederduitse "borke" — en daarmee mogelijk naar voorvaderen die in de bosbouw of houtbewerking werkzaam waren, of naar het gelijknamige Westfaalse Borken nabij de Nederlandse grens. Het tweede deel, "oogen", kan zowel het woord voor ogen zelf zijn als een verbastering van "hoogen", verwijzend naar een hoog gelegen hoeve of woonplaats. In deze samensmelting van schors, hoogte en oog schuilt het beeld van een familie die vanuit de bossen naar de horizon keek, wakend over haar erf en omgeving.
Het schild is doorsneden van sinopel (groen) en zilver, de twee tinten die bos en klaarheid verbeelden. In het groene schildhoofd liggen drie stukken boomschors van zilver, een rechtstreekse verwijzing naar "borke" en het ambacht van de houtbewerker of bosbewoner die de naam wellicht droeg. Uit de deellijn rijst een heuvel van sinopel op — de "hoogen" uit de naam, de verheven ligging van hoeve of woonplaats — en daarop prijkt een stralend oog van goud, dat zowel het woord "oogen" verbeeldt als de letterlijke betekenis: een wakend oog dat vanaf de hoogte over het land uitziet. De gouden kleur van het oog, kostbaar en zichtbaar, onderstreept dat dit waken geen toeval is maar een taak, met vertrouwen uitgevoerd. Het motto "Hoog en waakzaam" bindt de twee delen van de naam samen: de verheven plaats en de blik die daar vandaan over geslacht na geslacht is blijven rusten.
De geschiedenis van de naam BORKENOOGEN
De achternaam Borkenoogen is een zeldzame en weinig gedocumenteerde familienaam waarvan de precieze oorsprong niet met zekerheid is vastgesteld, maar taalkundige analyse biedt enkele aanwijzingen. Het eerste deel van de naam, "Borken", lijkt te verwijzen naar de gelijknamige plaats in het Duitse Westfalen, nabij de Nederlandse grens, of naar het Nederduitse/Nederlandse woord voor schors of boomschors ("borke"), wat kan wijzen op een beroep of woonplaats gerelateerd aan bosbouw of houtbewerking. Het tweede deel, "oogen", is mogelijk een verbastering van het Nederlandse woord voor ogen, maar kan ook een fonetische vervorming zijn van "hoogen" (hoog), een veelvoorkomend element in samengestelde Nederlandse en Nederduitse achternamen dat verwees naar een verheven ligging van een woonplaats of hoeve. Nam