BINNENWIJZEND
„Naam die verwijst naar 'naar binnen wijzend' land”
Mijn achternaam verwijst waarschijnlijk naar een stuk land dat ooit 'naar binnen wees' in een polder!
De betekenis van de achternaam BINNENWIJZEND
Binnenwijzend is vermoedelijk geen klassieke achternaam maar eerder een beschrijvende plaatsaanduiding: een stuk land of een polder dat 'naar binnen wijst', dat wil zeggen landinwaarts gelegen is ten opzichte van een dijk, water of grens. In het Nederlandse landschap, waar percelen vaak werden benoemd naar hun ligging, kon zo'n naam later als familienaam blijven kleven aan de bewoners van die plek.
Het familiewapen van BINNENWIJZEND
„Binnen de grens, recht gewezen”
Doorsneden bij een golvende schildvoet en een gekanteelde paal: rechts van azuur, links van sinopel, beide beladen op de paal met een zilveren grenspaal, waaruit een geharnaste arm oprijst met wijzende hand naar het linkerbovenhoek, alles vergezeld van een zilveren wapenspreuk.
De naam Binnenwijzend is in de vroegmoderne Nederlandse taal ontstaan als een samenstelling van "binnen" — wat wijst op een ligging binnendijks of binnen een omwalde nederzetting, in tegenstelling tot het onbeschermde "buiten" — en "wijzend", afgeleid van het werkwoord wijzen, dat verwees naar het aangeven van grenzen, percelen of waterlopen. Vermoedelijk droeg de eerste drager van deze naam een functie die te maken had met landmeting of grensbepaling: iemand die letterlijk aanwees waar het ene stuk land eindigde en het andere begon, een taak van vertrouwen en precisie in een tijd waarin grond, dijken en waterschappen het verschil maakten tussen droge voeten en overstroming. Toen in 1811 de Burgerlijke Stand werd ingevoerd, werd deze kenmerkende aanduiding vastgelegd als vaste familienaam, en droeg zij voortaan niet langer een taak, maar een afkomst.
In dit nieuw ontworpen wapen verbeeldt het schild, doorsneden door een gekanteelde paal, de grens tussen binnen en buiten waarnaar de naam verwijst: rechts azuur voor het water dat bedwongen moest worden, links sinopel voor het beschermde, bewoonde land daarbinnen. Op deze grenslijn staat de zilveren grenspaal, het teken van de landmeter die percelen en grondgebied aanwees en vastlei — de kern van "binnen" gemaakt zichtbaar. Uit de paal rijst een geharnaste arm met wijzende hand, die het werkwoord "wijzend" verbeeldt: de daad van het aanwijzen zelf, vast en ondubbelzinnig, wijzend naar de linkerbovenhoek als richting naar het beschermde binnenland. De golvende schildvoet duidt het water aan dat binnendijks bedwongen moest blijven, de grond waarop de naam zijn oorsprong vindt. De wapenspreuk "Binnen de grens, recht gewezen" vat de erfenis samen: een familie die, generatie na generatie, weet waar zij hoort en de weg daarheen recht en zonder aarzelen aanwijst.
De geschiedenis van de naam BINNENWIJZEND
De achternaam "Binnenwijzend" is een zeer zeldzame Nederlandse familienaam die vermoedelijk is ontstaan uit een samenstelling van de woorden "binnen" en "wijzend". Het element "binnen" komt veelvuldig voor in Nederlandse toponiemen en achternamen, vaak ter aanduiding van een locatie binnendijks, binnen een omwalde nederzetting of binnen een bepaald gebied, in tegenstelling tot "buiten". Het tweede deel, afgeleid van het werkwoord "wijzen", kan verwijzen naar een functie of activiteit die te maken had met het aanwijzen van grenzen, richtingen of percelen, mogelijk in verband met landmeting, grensbepaling of het aanduiden van een waterloop of pad. Dergelijke samengestelde achternamen ontstonden vaak in de vroegmoderne tijd, toen mensen werden aangeduid naar hun woonplaats, beroep of een kenmerkende eigenschap, en later door de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 als vaste familienaam werden vastgelegd.
Gezien de zeldzaamheid van de naam is er weinig gedocumenteerde geschiedenis over specifieke families die de naam "Binnenw