BAYS
„Bays: genoemd naar iemand die bij de baai woonde”
Mijn achternaam Bays verwijst waarschijnlijk naar een voorvader die aan een baai woonde!
De betekenis van de achternaam BAYS
Bays komt waarschijnlijk van het Engelse woord 'bay', een inham of baai aan de kust, en duidde oorspronkelijk iemand aan die daar woonde of vandaan kwam. Het kan ook een verbastering zijn van de Franse plaatsnaam Bayeux of teruggaan op een voorvader met de voornaam Bay.
Het familiewapen van BAYS
„Standvastig als de baai”
Doorsneden golvend van azuur en sinopel, in het schildhoofd een afgesneden paardenkop van zilver met manen en beslag van sabel, in de voet drie lauwerbladeren van goud waaierend gerangschikt.
De naam Bays is Engels van oorsprong en droeg door de eeuwen heen meerdere lagen van betekenis, wat zeldzaam is voor een familienaam en juist daarom veelzeggend is. Het Middelengelse woord "bay" duidde een roodbruine kleur aan, vooral gebruikt voor de vacht van paarden, en werd zo een bijnaam voor iemand met een opvallend roodbruin uiterlijk. Tegelijk verwees het Oudfranse "baie" naar een inham of baai langs de kust, waardoor de naam ook aan mensen werd gegeven die bij zulk water woonden. Een derde spoor voert naar de laurierboom, de "bay tree", verbonden met handel in specerijen en laurierblad. Vanaf de vijftiende eeuw is de naam in Engelse en Welshe archieven terug te vinden, in vormen als Bay, Baye en Bayes, en vanaf de zeventiende eeuw droegen emigranten de naam mee naar de Britse koloniën in Noord-Amerika, waar zij tot op vandaag voortleeft.
Dit nieuw ontworpen wapen verenigt de drie sporen van de naam in één samenhangend beeld. Het schild is golvend doorsneden van azuur en sinopel: de golvende lijn zelf verbeeldt de baai of inham waarnaar de naam kan verwijzen, terwijl azuur (blauw) voor het water staat en sinopel (groen) voor het land dat het water omarmt. In het schildhoofd toont een afgesneden paardenkop van zilver, met manen en beslag van sabel, de roodbruine "bay"-vacht waaraan de naam zijn meest gangbare verklaring ontleent — het zilver staat hier voor de eerlijkheid en het onderscheidende uiterlijk van de eerste drager, terwijl de vorm zelf de herinnering aan die kleur vasthoudt. In de voet waaieren drie lauwerbladeren van goud, verwijzend naar de laurierboom of "bay tree" en de handel in specerijen die de naam eveneens kan hebben voortgebracht; goud voegt hier waardigheid en verdiende erkenning toe. De wapenspreuk "Standvastig als de baai" bindt deze elementen samen: zoals een baai eeuwenlang dezelfde kustlijn bewaart terwijl het water komt en gaat, zo bleef de naam Bays door generaties, spellingvarianten en continenten heen zichzelf.
De geschiedenis van de naam BAYS
De achternaam Bays is van Engelse oorsprong en kent verschillende mogelijke etymologische wortels. Een veelvoorkomende verklaring is dat de naam is afgeleid van het Middelengelse woord "bay", dat verwijst naar een roodbruine kleur, met name gebruikt om de vachtkleur van paarden te beschrijven. In dat geval zou de naam oorspronkelijk zijn toegekend aan iemand met roodbruin haar of een vergelijkbaar uiterlijk kenmerk. Een andere mogelijke oorsprong is topografisch van aard, waarbij de naam werd gegeven aan mensen die woonden nabij een baai of inham langs de kust, afgeleid van het Oudfranse woord "baie". Daarnaast wordt de naam soms in verband gebracht met de handel in laurierbladeren of specerijen, aangezien "bay" ook verwijst naar de laurierboom. De naam kan ook zijn ontstaan als patroniem, waarbij "Bays" de betekenis "zoon van Bay" droeg, waarbij Bay een voornaam of bijnaam was.
Geografisch gezien is de naam Bays voornamelijk terug te vinden in Engeland en Wales, waar de vroegste documentatie teruggaat tot de middeleeuwen. In historische archieven, waaronder belastingregisters en kerkboeken uit de vijftiende en zestiende eeuw, komt de naam voor in verschillende spellingvarianten, zoals Bay, Baye en Bayes, wat wijst op de flexibele spellingpraktijken van die tijd. Vanaf de zeventiende eeuw emigreerden dragers van de naam Bays naar Noord-Amerika, met name naar de Britse koloniën, waar de naam zich verder verspreidde. Tegenwoordig komt de achternaam nog steeds voor in Groot-Brittannië, de Veren