ALBLAS
„Vernoemd naar de rivier de Alblas in de Alblasserwaard”
Mijn achternaam komt letterlijk van een rivier in Zuid-Holland!
De betekenis van de achternaam ALBLAS
Alblas is een plaatsnaam-achternaam: hij verwijst naar de rivier de Alblas en de streek de Alblasserwaard in Zuid-Holland. Wie deze naam droeg, kwam oorspronkelijk uit of woonde bij dat waterrijke gebied.
Het familiewapen van ALBLAS
„Helder water, vaste grond”
In golven van zilver en azuur een zilveren reiger staande in de onderste golfband, met een schildhoofd van azuur beladen met drie zilveren rietstengels naast elkaar.
De naam Alblas voert terug naar de Alblasserwaard in Zuid-Holland, een laaggelegen polderland tussen de rivieren de Alblas, de Merwede en de Noord. De naam van dit gebied gaat vermoedelijk terug op een oude waternaam: het element "Alb" of "Alf" verwijst naar wit of helder water, terwijl "las" duidt op moerassig, laaggelegen land. Wie in de tijd van Napoleon, rond 1811, een achternaam moest aannemen en uit deze streek afkomstig was, kreeg vaak eenvoudigweg de naam van zijn herkomstplaats: Alblas. Zo werd een waternaam een familienaam, en droeg elke drager van die naam voortaan een stuk polderland met zich mee, ook toen families later uitweken naar andere delen van Nederland en naar landen als de Verenigde Staten, Canada en Zuid-Afrika.
Het schild verbeeldt dit landschap letterlijk. De golven van zilver en azuur verwijzen naar het heldere water dat de streek zijn naam gaf en naar de rivieren die de Alblasserwaard vormden. De zilveren reiger, staande in de onderste golfband, is de vogel van het moeras en het laagland bij uitstek, en staat hier als beeld van waakzaamheid en rust — een dier dat onbewogen blijft staan terwijl het water aan zijn voeten stroomt. Het schildhoofd van azuur met drie zilveren rietstengels verwijst naar de rietvlechterij waarvoor de Alblasserwaard eeuwenlang bekendstond, en naar het riet dat langs elke oever van dit waterland groeit. De helm met azuur-zilveren wrong en de reiger als helmteken herhalen dit zelfde beeld in verhoogde vorm, als een vogel die zich uit het riet verheft. De motto "Helder water, vaste grond" vat de kern van de naam samen: uit moerassig, onzeker land wist men vaste grond en een vaste naam te winnen, zoals het water van de Alblas zelf altijd zijn weg vond door het lage land.
De geschiedenis van de naam ALBLAS
De achternaam Alblas is een typisch Nederlandse plaatsnaam die verwijst naar de gelijknamige plaats Alblas, gelegen in de Alblasserwaard in de provincie Zuid-Holland. Deze regio, gevormd door de rivieren de Alblas, de Merwede en de Noord, ontleent haar naam waarschijnlijk aan een oud waternaam, waarbij "Alb" of "Alf" mogelijk teruggaat op een pre-Germaanse of Keltische wortel die verwant is aan woorden voor "wit" of "helder water", en "las" verwijst naar een moerassig of laaggelegen gebied. Mensen die oorspronkelijk uit dit gebied afkomstig waren of er woonden, kregen in de tijd dat achternamen werden ingevoerd, vaak de naam van hun herkomstplaats als familienaam toegewezen, een gebruikelijke praktijk in Nederland tijdens de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon rond 1811-1812.
De naam Alblas komt vooral veel voor in de regio's Zuid-Holland en Zeeland, wat de historische band met de Alblasserwaard bevestigt, een gebied dat van oudsher bekendstond om zijn landbouw, veeteelt en later ook de rietvlechterij en scheepsbouw. In de loop der eeuwen verspreidde de familienaam zich door migratie naar andere delen van Nederland en zelfs naar het buitenland, met name naar landen waarheen Nederlandse emigranten in de negentiende en twintigste eeuw trokken, zoals de Verenigde Staten, Canada en Zuid-Afrika. Opmerkelijk is dat de naam relatief zeldzaam is gebleven in vergelijking met andere Nederlandse plaatsnaam-achternamen, wat het traceren van genealogische lijnen vaak vergemakkelijkt. Vandaag de dag wordt de naam nog steeds geassocieerd met de streek van herkomst en fungeert als een tastbare link naar de rijke waterstaatsgeschiedenis en het polderlandschap van de Alblasserwaard.