Betekenis van de achternaam AARTMAN — oorsprong en familiewapen
STORANDY
DE ACHTERNAAM

AARTMAN

„Aartman: 'man van Aart', zoon van Arnout of Arend”

Mijn naam betekent letterlijk 'man van Aart' — eeuwenoude familie-erfenis in één woord.

De betekenis van de achternaam AARTMAN

Aartman is een patroniem-achtige naam die zoveel betekent als 'man behorend bij Aart'. Aart was in vroeger eeuwen een veelgebruikte Nederlandse voornaam, een verkorting van Arnout of Arend.

OORSPRONG
patroniem / afkomstig van een voornaam
PERIODE
laatmiddeleeuws tot vroegmodern (15e-17e eeuw)
REGIO
Nederland, vooral rivierengebied en Zuid-Holland/Utrecht
VERSPREIDING
Vandaag vooral te vinden in Nederland, met kleine aantallen in België en verspreid onder Nederlandse emigranten wereldwijd.

Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier AARTMAN bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47

Bekijk het dossier AARTMAN →

De geschiedenis van de naam AARTMAN

De achternaam Aartman is een Nederlandse patroniem-achtige naam die is afgeleid van de voornaam "Aart", een verkorte vorm van Arnout of Arend, welke namen op hun beurt teruggaan op de Germaanse naam Arnwald, samengesteld uit de elementen "arn" (adelaar) en "wald" (heerser, macht). Het achtervoegsel "-man" werd in de Nederlandse en Nedersaksische naamgeving veelvuldig toegevoegd aan voornamen of beroepsaanduidingen om aan te geven dat iemand "de man van" of "afkomstig van" een bepaalde persoon of plaats was, waarmee Aartman letterlijk zoiets betekent als "man behorend bij Aart" of "zoon van Aart". Deze vorm van naamvorming was gebruikelijk in de periode voordat achternamen wettelijk verplicht werden gesteld, met name in de eeuwen voorafgaand aan de Napoleontische tijd, toen mensen vaak werden aangeduid naar hun vader of familiehoofd.

Geografisch gezien wordt de naam Aartman voornamelijk aangetroffen in de provincies Utrecht, Zuid-Holland en Gelderland, gebieden waar de naam Aart als voornaam van oudsher populair was onder de plattelandsbevolking. Bij de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811, toen Nederlanders onder Napoleontisch bewind verplicht werden een vaste achternaam te registreren, lieten veel families hun bestaande patroniem officieel vastleggen, wat verklaart waarom namen als Aartman relatief plaatsgebonden bleven en zich niet sterk over het hele land verspreidden. Historisch gezien komt de naam voor in doop-, trouw- en begraafregisters (DTB) van gereformeerde gemeenten, wat wijst op een protestantse achtergrond van veel dragers van deze naam. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is de relatieve zeldzaamheid ervan vergeleken met veelvoorkomende Nederlandse achternamen, waardoor families met de naam Aartman vaak nauwe genealogische banden met elkaar blijken te hebben binnen een beperkt aantal streken, en de naam wordt tegenwoordig ook sporadisch aangetroffen onder Nederlandse emigranten in landen als de Verenigde Staten en Canada.

Wist u dit? De voornaam Aart, waar deze achternaam van afstamt, is zelf een korte vorm van de oude Germaanse naam Arnout, die 'adelaar' en 'stoutmoedig' combineert.

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
HET VERDIEPINGSDOSSIER

Wat er in de registers staat over AARTMAN

Hierboven leest u wat de naam betekent. Het dossier gaat de archieven zelf in: de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron en haar beperking, zodat u alles zelf kunt nakijken.

  • 📊 De akten met de naam AARTMAN, per decennium geteld
  • 🗺️ De twintig gemeenten waar de naam vandaag het sterkst woont
  • ✍️ Elke historische schrijfwijze, met de jaren waarin zij voorkomt
  • 💍 Waar de naam trouwde, en de voornamen naast de achternaam
  • 📰 De vermeldingen in het gedigitaliseerde krantenarchief
  • 📜 De originele registerbladen, met transcriptie en archieflink
  • 🧭 Uw onderzoekskit: zoekspellingen, archieven en een kwartierstaat
  • ❓ De vragen die wij niet konden beantwoorden — en waar het antwoord ligt
VERDIEPINGSDOSSIER AARTMAN
€47
Twaalf hoofdstukken met bronnen, 138 gemarkeerde beweringen en uw eigen onderzoekskit. Eenmalig — direct als PDF in uw mailbox.
Bekijk het dossier AARTMAN →
💯 Vindt u een fout, dan sturen wij u kosteloos een herziene versie
U leest eerst waar het uit bestaat. Pas daarna beslist u.
Verdiepingsdossier AARTMANbronnen, akten en onderzoekskit · €47
Bekijk →