AAP
„'Aap' betekent letterlijk 'aap' als bijnaam”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'aap' — een bijnaam die bleef hangen!
De betekenis van de achternaam AAP
'Aap' is het Nederlandse woord voor het dier en werd vermoedelijk als bijnaam gegeven aan iemand met opvallend gedrag, uiterlijk of gezichtsuitdrukking. Zulke bijnamen werden in de late middeleeuwen vaak vaste achternamen.
Het familiewapen van AAP
„Behendig en trouw”
In zilver een natuurlijke aap opspringend, in de rechterhand een gouden ring houdend, staande op een schuinbalk van sinopel in de voet.
De naam "Aap" behoort tot een oude categorie Nederlandse familienamen die ontstonden uit bijnamen: kernachtige, beeldende aanduidingen die dorpsgenoten aan iemand gaven op grond van uiterlijk, gedrag of een gedenkwaardige anekdote. Waar de ene familie een naam kreeg naar een beroep en de andere naar een woonplaats, kreeg deze familie haar naam naar een dier dat stond voor behendigheid, scherpzinnigheid en een zekere ondeugende alertheid — eigenschappen die men blijkbaar bij de eerste drager herkende. Ook is niet uitgesloten dat de naam is overgenomen van een huisnaam of uithangbord "In de Aap," zoals herbergen en ambachtshuizen in de Lage Landen vaker werden aangeduid met een dierfiguur; wie er woonde, droeg na verloop van tijd de naam van het huis zelf. Dat de naam zich onafhankelijk op meerdere plekken in Nederland en Vlaanderen kon vestigen, getuigt van hoe wijdverspreid en levendig dit gebruik van dierlijke bijnamen was.
Dit nieuw ontworpen wapen eert die oorsprong zonder haar te verbloemen: het zilveren (argent) veld staat voor zuiverheid en oprechtheid van de familienaam, een eervolle achtergrond voor een naam die ooit als spotnaam begon maar met trots is gedragen. De natuurlijke aap, in eigen kleur weergegeven en niet als karikatuur maar met waardigheid rechtop staand, is een sprekend wapen (cant) op de naam zelf — het dier dat de familie haar naam gaf, hier veranderd van bijnaam tot ererteken. De gouden ring (goud, stippel-getekend) die de aap in de hand houdt, verwijst naar behendigheid en grip: de vaardigheid om vast te houden wat men verwerft, en zinspeelt tevens op standvastigheid door de generaties heen. De groene schuinbalk (sinopel) in de voet stelt de tak of heuvel voor waarop het dier van oudsher wordt afgebeeld, en symboliseert de wortels en de vaste grond waarop de familie, ondanks een zeldzame en verspreide naam, generatie na generatie is blijven staan. Boven het schild herhaalt de kleinere aap op de helm hetzelfde gebaar naar de ring, een echo die de belofte van het devies "Behendig en trouw" bekrachtigt: scherpzinnig in het leven, en trouw aan de naam die men draagt.
De geschiedenis van de naam AAP
De achternaam "Aap" is een zeldzame Nederlandse familienaam waarvan de etymologische oorsprong teruggaat op het Nederlandse woord voor het dier "aap" (primaat). In de vroegmoderne tijd, toen achternamen zich in de Lage Landen begonnen te vestigen, ontstonden veel familienamen uit bijnamen die verwezen naar uiterlijke kenmerken, gedrag, beroep of woonplaats van een persoon. Diernamen werden vaak gebruikt als spotnaam of typerende aanduiding, mogelijk verwijzend naar iemands behendigheid, uiterlijk of een anekdote uit het dorpsleven. Ook is het mogelijk dat de naam ontstond via een huisnaam of uithangbord, zoals "In de Aap", wat in vroegere eeuwen gebruikelijk was voor herbergen, winkels of ambachtshuizen waarvan de bewoners later de huisnaam als achternaam overnamen.
Geografisch gezien komt de naam "Aap" sporadisch voor in verschillende regio's van Nederland en Vlaanderen, zonder een duidelijk geconcentreerd kerngebied, wat erop wijst dat de naam op meerdere plaatsen onafhankelijk van elkaar kan zijn ontstaan. Door de zeldzaamheid van de naam zijn er weinig uitgebreide historische documenten of stambomen die de exacte oorsprong per familie kunnen bevestigen. Opmerkelijk is dat achternamen gebaseerd op diernamen, zoals "Aap", "Vos" of "Beer", in de Nederlandse naamgevingstraditie een bekende categorie vormen, ontstaan vanuit de middeleeuwse en vroegmoderne gewoonte om mensen bijnamen te geven die later formeel als achternaam